Hoe herken je een ijzertekort
Een ijzertekort ontstaat wanneer je lichaam niet genoeg ijzer heeft om voldoende rode bloedcellen aan te maken. Deze rode bloedcellen vervoeren zuurstof door je lichaam. Als dat proces niet goed verloopt, kun je je lichamelijk en mentaal minder fit voelen. De klachten ontwikkelen zich vaak langzaam, waardoor je ze makkelijk kunt wegwuiven als drukte of vermoeidheid.
Veelvoorkomende symptomen van een ijzertekort
Eén van de eerste signalen is een aanhoudend gevoel van vermoeidheid, zelfs als je voldoende slaapt. Je kunt je ook snel buiten adem voelen bij kleine inspanningen, zoals traplopen. Andere veelvoorkomende klachten zijn een bleke huid, hartkloppingen, hoofdpijn en moeite om je te concentreren. Sommige mensen merken dat hun nagels sneller breken of dat ze last hebben van haaruitval. Ook rusteloze benen, koude handen en voeten of steeds duizelig worden bij opstaan kunnen een aanwijzing zijn.
Wie extra risico loopt op een ijzertekort
Bepaalde groepen hebben een grotere kans op een tekort. Vrouwen die menstrueren verliezen maandelijks bloed en daarmee ook ijzer. Dit speelt vooral bij hevige of langdurige menstruaties. Ook zwangere vrouwen hebben meer ijzer nodig, omdat hun bloedvolume toeneemt en er ijzer nodig is voor de ontwikkeling van de baby. Verder lopen vegetariërs en veganisten meer risico als zij niet bewust voldoende plantaardige ijzerbronnen en vitamine c binnenkrijgen. Tot slot kunnen mensen met darmaandoeningen of langdurig bloedverlies via bijvoorbeeld aambeien een tekort ontwikkelen.
Wat je kunt doen om je ijzerwaarde te verhogen
Als je jezelf herkent in meerdere klachten is het belangrijk om niet zelf te gaan dokteren, maar eerst een arts te raadplegen. Alleen met een bloedonderzoek kan worden vastgesteld of je daadwerkelijk een ijzertekort hebt en hoe ernstig dit is. Op basis daarvan kan een passende aanpak worden gekozen, variërend van voedingsadvies tot supplementen.
Voeding die je ijzerwaarde ondersteunt
Je kunt je ijzerinname verhogen door bewust te kiezen voor ijzerrijke voedingsmiddelen. Dierlijke bronnen zoals rood vlees, kip, kalkoen en lever bevatten ijzer dat je lichaam gemakkelijk opneemt. Eet je geen of weinig vlees, dan zijn volkorenproducten, peulvruchten, tofu, noten, zaden, groene bladgroenten en gedroogde vruchten goede opties. Combineer deze bij voorkeur met producten die rijk zijn aan vitamine c, zoals paprika, sinaasappel, kiwi of aardbeien, omdat vitamine c de opname van ijzer uit plantaardige voeding bevordert. Probeer koffie en zwarte thee rondom de maaltijd te beperken, omdat deze de ijzeropname kunnen verminderen.
Wanneer supplementen of medische hulp nodig zijn
Bij een vastgesteld tekort kan een arts ijzersupplementen adviseren. Neem deze altijd in overleg met een professional, omdat te veel ijzer ook schadelijk kan zijn. Vaak wordt aangeraden om een tablet op een lege maag met wat vitamine c in te nemen, zodat je lichaam het beter opneemt. Houd er rekening mee dat je last kunt krijgen van bijwerkingen zoals misselijkheid of verstopping. Blijf daarom niet doorlopen met klachten, maar bespreek dit met je arts zodat de dosering of vorm aangepast kan worden. Belangrijk is ook dat de oorzaak van het tekort wordt achterhaald, zodat het niet steeds terugkomt.
