De Nederlandse naam voor de beagle is gewoon "beagle". Het ras heeft geen aparte Nederlandse vertaling, net zoals de labrador of de bulldog die niet hebben. De naam komt uit het Engels en wordt in Nederland en België letterlijk overgenomen, ook door de Raad van Beheer op Kynologisch Gebied, die de officiële rasstandaarden in Nederland beheert. In oudere Nederlandse teksten kom je soms "Engelse brak" of "kleine Engelse brak" tegen, omdat de beagle tot de brakken behoort: lopende jachthonden die met hun neus een spoor volgen. Dat is echter een groepsaanduiding en geen officiële rasnaam. Wil je dus weten hoe je een beagle in het Nederlands noemt, dan is het antwoord simpel: een beagle. Je spreekt het uit als "biegel", met de klemtoon op de eerste lettergreep.
Waar komt het woord beagle vandaan?
Over de herkomst van de naam bestaan meerdere theorieën en geen daarvan is helemaal zeker. De meest genoemde verklaring is dat "beagle" afstamt van het Oudfranse "bee gueule", wat zoiets betekent als "wijd open keel" of "luide mond". Dat zou verwijzen naar het kenmerkende blaffen en huilen van deze jachthonden, die hun geluid gebruiken om de jager te laten horen waar ze zijn. Een andere verklaring koppelt de naam aan het Keltische "beag", dat "klein" betekent, wat zou slaan op het formaat van de hond vergeleken met grotere jachthonden.
Wat we wel weten is dat het woord al in de vijftiende en zestiende eeuw in Engeland werd gebruikt voor kleine lopende honden die op hazen en konijnen jaagden. Het moderne ras zoals we het nu kennen, is pas veel later vastgelegd. Meer achtergrond over de geschiedenis vind je bijvoorbeeld op Wikipedia.
Waarom heeft de beagle geen Nederlandse vertaling?
Veel hondenrassen dragen de naam van hun land of streek van herkomst, en die naam reist mee als het ras populair wordt in andere landen. Denk aan de Duitse herder, die in het Engels German shepherd heet, of de Franse bouledogue die bij ons Franse bulldog werd. Bij de beagle is de naam zelf geen beschrijving maar een eigennaam voor het ras. Zulke namen worden zelden vertaald. Vergelijk het met merknamen: niemand vertaalt "whisky" of "pudding", terwijl beide woorden uit het Engels komen.
Daar komt bij dat de beagle in Nederland pas echt bekend werd toen het Engels al de voertaal van de internationale kynologie was. De Fédération Cynologique Internationale, de overkoepelende organisatie van rashondenverenigingen, hanteert voor de beagle gewoon de Engelse naam als officiële rasnaam. Nederlandse fokkers en de rasvereniging namen die naam over. Je vindt het ras in Nederland onder die naam terug bij de Raad van Beheer.
Wat betekent het dat de beagle een brak is?
"Brak" is een oud Nederlands woord voor een jachthond die op geur jaagt en daarbij het wild opdrijft in plaats van het zelf te vangen. De beagle valt in de rasgroep van de lopende honden en zweethonden, samen met bijvoorbeeld de basset hound en de bloedhond. Daarom kom je in oudere kynologische literatuur de omschrijving "Engelse brak" tegen. Dat zegt iets over de functie van de hond, niet over de officiële naam.
Die jachtachtergrond verklaart meteen een paar typische beagle-eigenschappen. Een beagle heeft een uitstekende neus en volgt een interessant spoor graag tot het bittere eind, ook als jij al vijf minuten staat te roepen. Beagles zijn gefokt om in een groep (een "meute") te werken, waardoor ze over het algemeen sociaal zijn naar andere honden en mensen, maar ook slecht tegen alleen zijn kunnen. En ze laten zich graag horen, wat met die luide keel uit de naamsverklaring prima te rijmen valt.
Hoe schrijf en spreek je beagle correct uit in het Nederlands?
De spelling is in het Nederlands gelijk aan het Engels: beagle, met een kleine letter omdat rasnamen in het Nederlands geen hoofdletter krijgen, tenzij ze een aardrijkskundige naam bevatten (zoals "Duitse herder"). Het meervoud is "beagles". De uitspraak is "biegel", met een lange ie-klank en een zachte g zoals in het Engels, dus niet de Nederlandse schraap-g. De verkleinvorm "beagletje" wordt in de praktijk ook gebruikt voor pups, al is dat geen officieel woord.
Twijfel je over de spelling van samenstellingen, dan geldt de gewone Nederlandse regel: aan elkaar schrijven. Dus "beaglepup", "beaglefokker" en "beagleclub". Op Taaladvies.net vind je de algemene regels voor Engelse leenwoorden in het Nederlands, die ook op rasnamen van toepassing zijn.
Welke andere namen en bijnamen kom je tegen?
Naast de officiële rasnaam kom je in de praktijk een paar varianten tegen. De "pocket beagle" is een kleinere variant die in Engeland ooit werd gefokt en die klein genoeg was om in een zadeltas mee te nemen; dit is geen apart erkend ras in Europa. In de Verenigde Staten worden beagles ingedeeld in twee maten op basis van schofthoogte, maar in Nederland en de rest van Europa geldt één standaard.
Verder zie je soms "beagle harrier", maar dat is een afzonderlijk Frans ras dat ontstond uit een kruising tussen de beagle en de harrier, een grotere Engelse jachthond. En "Snoopy" is natuurlijk de beroemdste beagle ter wereld, uit de strip Peanuts van Charles Schulz. Dankzij Snoopy kennen veel mensen de beagle, al is het stripfiguur qua uiterlijk niet erg rasecht.
Is de beagle een geschikte hond voor jou?
Nu je weet hoe de hond heet, is de volgende vraag of het ras bij je past. Beagles zijn vrolijk, aanhankelijk en over het algemeen goed met kinderen, wat ze tot een populaire gezinshond maakt. Daar staat tegenover dat ze eigenwijs zijn, veel beweging nodig hebben en met hun jachtinstinct lastig los te laten zijn in een gebied met veel wild. Ook staan ze bekend als echte eters die snel te zwaar worden als je niet oplet.
Een beagle vraagt daarom om een consequente, geduldige baas met tijd voor dagelijkse wandelingen en spelletjes waarbij de neus aan het werk mag. Oriënteer je bij een erkende rasvereniging en koop een pup alleen bij een fokker die de gezondheidsonderzoeken op orde heeft. Algemene informatie over het verantwoord aanschaffen van een hond vind je bij het LICG, het Landelijk InformatieCentrum Gezelschapsdieren.
